اسخ رئیس کمیسیون جوانی جمعیت به نقدها؛ تصادفات جاده‌ای عامل اصلی کاهش جمعیت نیست

به گزارش رکنا به نقل از امیرحسین بانکی‌پور، رئیس کمیسیون طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا در خصوص انتقادها از مرگ و میر بالای جوانان در تصادفات جاده‌ای و تاثیر آن بر کاهش جوانی جمعیت گفت: مسئله تصادفات جاده‌ای یک موضوع بسیار مهم است و حفظ زندگی عزیزانی که در این تصادفات جان خود را از دست می‌دهند، برای ما اهمیت دارد و باید نسبت به این موضوع توجه ویژه‌ای صورت گیرد. اما اینکه این مسئله از منظر جمعیت مورد بررسی قرار گیرد، به نظر ما نگاهی جامع نیست. زیرا عواملی مانند سقط جنین، غربالگری‌های بی‌رویه که همچنان بر روی آن تأکید می‌شود و مسائل دیگر به مراتب بیشتر از تصادفات جاده‌ای بر کاهش جمعیت تأثیرگذار هستند. 

وی افزود: شما اگر آمار را بررسی کنید، متوجه می‌شوید که تعداد تصادفات جاده‌ای و تاثیر آن بر کاهش جوانی جمعیت قابل مقایسه با سایر عوامل نیست. از نظر انسانی، باید به این مسئله توجه ویژه‌ای شود و مراقبت‌های لازم انجام گردد. اما اگر کسی بخواهد به جای انجام وظایف خود در زمینه قانون جوانی جمعیت، به این موضوع بپردازد، تأثیرات به مراتب بیشتری از سایر عوامل وجود دارد. 

این نماینده مجلس در ادامه خاطرنشان کرد: به عنوان مثال، چندین سال است به وزارت بهداشت اعلام کرده‌ایم که در پرداخت کارانه‌ها به مراقبین سلامت درست هدف‌گذاری شود و این کارانه‌ها باید به افرادی که در تغییر نرخ باروری مؤثر هستند، اختصاص یابد اما این اقدام را انجام نمی‌دهند. اجرای این کار تأثیرات بیشتری بر پیشبرد سیاست جوانی جمعیت خواهد داشت. 

بانکی‌پور توضیح داد: مسیر غربالگری در قانون مشخص شده است، اما شاهد غربالگری‌های بی‌رویه هستیم که توجهی به آن نمی‌شود و باید مدیریت شود. یک چارچوب مشخص در قانون برای مدیریت غربالگری تعیین شده است و وزارت بهداشت پروتکل‌های خاصی را برای اجرای آن تعریف کرده است. در این چارچوب، سامانه‌ای راه‌اندازی شده که لازم است مسیر غربالگری از طریق آن انجام شود تا افرادی که دچار خطاهای بزرگ شدند و امکان تولد فرزندان سالم را از بین بردند شناسایی شوند و جلوی آن‌ها گرفته شود. قانون در این زمینه یک چارچوبی را تعیین کرده و اعلام کردیم که مسیر غربالگری طبق پروتکل‌های تعیین شده توسط وزارت بهداشت انجام شود. 

به گفته وی، باروری‌های سالم باید در دل سامانه رخ دهد اما این کار صورت نمی‌گیرد. سامانه باروری سالم که چندین سال است در قانون مشخص شده و با هدف کمک به مادران باردار تشکیل شده است اما نظارت بر عملکرد آزمایشگاه‌ها تحت این سامانه به درستی صورت نمی‌گیرد. این‌عدم نظارت و کنترل به انتقادات زیادی درباره آمار تولد و کیفیت خدمات ارائه شده منجر شده است. 

رئیس کمیسیون طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس اضافه کرد: نظارت مؤثر بر فرآیند غربالگری و باروری سالم باید تحت یک سامانه مشخص انجام شود تا امکان پیگیری و کنترل وجود داشته باشد. سامانه باروری سالم که در وزارت بهداشت راه‌اندازی شده و در قانون نیز آمده، باید به گونه‌ای عمل کند که تمامی غربالگری‌ها طبق پروتکل‌های تعیین‌شده انجام شود. 

وی با بیان اینکه در حال حاضر هیچ نظارتی انجام نمی‌شود و خطر بروز خطاهای بزرگ و از بین رفتن جنین‌های سالم وجود دارد، گفت: گزارش‌های مردمی نشان‌دهنده نارضایتی شدید مردم است وعدم ورود این موارد به سامانه، موجب می‌شود که پیگیری‌ها ممکن نباشد. این‌عدم نظارت و کنترل موجب تخلفاتی درباره سقط جنین، غربالگری و کیفیت خدمات شده است. 

بانکی‌پور در ادامه تأکید کرد: کم شدن آمار موالید معیار قطعی برای‌عدم موفقیت سیاست‌های جوانی جمعیت نیست زیرا تعداد مادران در سنین باروری، به ویژه در گروه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال که اصلی‌ترین گروه سنی موالید است به شدت رو به کاهش است. از ابتدای اجرای قانون جوانی جمعیت ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار و تنها در یکسال ۳۲۱ هزار تعداد مادران در این سنین کاهش یافته است. این کاهش نتیجه سیاست‌های غلط تنظیم خانواده بوده که با دقت در وزارت بهداشت انجام می‌شد و رسانه‌ها با این سیاست همراهی می‌کردند و تعداد بچه‌ها در دهه ۷۰ به شدت کاهش یافت و اکنون شاهد کاهش مادران در سنین ۲۰ تا ۴۰ سال هستیم. 

به گفته وی، برای ارزیابی موفقیت اجرای سیاست جوانی جمعیت بابد به شاخص‌های دیگری توجه کرد. یکی از این شاخص‌ها الگوی تولد فرزند سوم به بالا است. سیاست تنظیم خانواده بر فرزند اول و دوم تمرکز داشت در حالی که سیاست جوانی جمعیت بر این باور است که افزایش جمعیت باید بر روی تولد فرزند سوم به بالا توجه داشت. 

این عضو کمیسیون فرهنگی محلس افزود: در حالی که کاهش موالید ادامه دارد الگوی فرزند سوم به بالا نسبت به زمان قبل قانون جوانی جمعیت ۶۵ درصد رشد کرده است. پیش از قانون جوانی جمعیت ۱۷.۵ درصد تولدها فرزند سوم به بالا بوده است اما اکنون یک سوم تولدها مربوط به تولد فرزند سوم به بالا است. 

بانکی‌پور در ادامه اظهار داشت: دومین موفقیت قانون این است که قبل از اجرای قانون جوانی جمعیت سقوط تولدها سقوط آبشاری بوده است و در یکسال ۱۷۰ هزار تولد کاهش یافته بود اما سال گذشته با وجود اینکه بخش زیادی از قانون جوانی جمعیت را اجرا نکردند و سال بسیار ناراحت کننده‌ای بود، تعداد موالید ۸۵ هزار مورد کاهش پیدا کرد و به نصف شیب قبلی رسید و جلوی سقوط آزاد کاهش موالید گرفته شد. 

رئیس کمیسیون طرح حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجلس تاکید کرد: در سال ۱۴۰۲ که اجرای قانون جوانی جمعیت به خوبی پیش می‌رفت ۱۷ هزار کاهش تولد داشتیم و شیب کاهش موالید به یک دهم رسیده و قانون جوانی جمعیت مانع سقوط آزاد کاهش تولدها شد، در حالی که هر سال تعداد مادران در سنین باروری در حال کاهش است. 

بانکی‌پور سومین موفقیت قانون جوانی جمعیت را مربوط به موضوع سقط جنین دانست و افزود: بر اساس مطالعات انجام شده، اجرای قانون توانسته است سقط جنین را ۵۲ درصد کاهش دهد. 

وی در پایان خاطرنشان کرد: به رغم اینکه ۵۰ درصد قانون جوانی جمعیت اجرا نشده و در این مسیر سنگ اندازی شدیدی صورت گرفت و بیش از ۶۵ درصد بودجه قانون جوانی جمعیت پرداخت نشد و فشارهای اقتصادی بر مردم حاکم بود و جامعه در چند سال اخیر در شرایط خاصی قرار داشت اما قانون جوانی جمعیت در ۳ حوزه سقط جنین، الگوی فرزند سوم به بالا و جلوگیری از سقوط تولدها موفق بوده است. ​